مانند طهارت لباس و فراغ ذمّه از تكليف كه به ترتيب ، اثر شستن لباس و به جا آوردن تكليف است . از آن در بابهايى چون طهارت ، صلات ، صوم ، حج و احياى موات سخن گفته‌اند . اجير كردن براى انجام دادن فعل توليدى ، مانند طهارت لباس و فارغ شدن ذمّهء ميّت از حج يا نمازهاى واجب كه بر عهدهء او است ، همچون اجير كردن براى انجام دادن افعال خود آدمى ، از قبيل شستن لباس و گزاردن حج ، صحيح است . 1 چنانچه فعل توليدى داراى عنوان محرّمى گردد ، انجام دادن اسباب آن ( افعال مباشرى ) نيز محكوم به حرمت و گاه موجب ضمان خواهد بود ، مانند آنكه شخصى با علم يا ظن به سرايت آتش به ملك همسايه ، در ملك خود بيش از حدّ نياز ، آتش بيفروزد . 2 فعل قليل - - ) فعل كثير فعل كثير فعل كثير : از مبطلات نماز . عنوان « فعل كثير » ، هر چند در كلمات فقها موضوع حكم واقع شده ؛ ليكن در آيه يا روايتى نيامده است ؛ 1 از اين رو ، برخى گفته‌اند : از نظر عرف يا شرع و يا لغت نيازى به تعريف فعل كثير نيست ؛ زيرا چنين عنوانى در شرع وارد نشده است . 2 به دليل عدم ورود عنوان « فعل كثير » در روايات ، در تفسير و تعريف آن اختلافاتى پديد آمده است و كلمات فقها در اين باره مضطرب و حتى بر حسب ظاهر متناقض است . 3 بسيارى از فقها آن را به كار زيادى كه انجام دهندهء آن را از عنوان نمازگزار خارج سازد و موجب محو صورت نماز گردد ، تعريف كرده‌اند . 4 ضمن آنكه مرجع در تشخيص كثرت را نيز عرف و عادت دانسته‌اند . 5 بنابر تعريف ياد شده ، ملاك در فعل كثير خروج فاعل از عنوان نماز گزار و محو صورت نماز است . بنا بر اين ،

--> ( 1 ) . مستمسك العروة 11 / 25 * ( 2 ) . جواهر الكلام 37 / 59 - 63 .